بررسی نقش سیاست‌گذار پولی و ارزی بر تورم در اقتصاد ایران

اردیزی, حسن; صمصامی, حسین

doi:10.48311/ecor.2025.117145.82884

بررسی نقش سیاست‌گذار پولی و ارزی بر تورم در اقتصاد ایران

مقالات آماده انتشار

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

حسن اردیزی ¹

حسین صمصامی ²

¹ دانشجوی دکتری، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

² استادیار، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

10.48311/ecor.2025.117145.82884

چکیده

در ارزیابی عملکرد اقتصاد کشورها، تورم پایین از شاخصه‌های بنیادی است که ثبات یک جامعه را در تمام ابعاد به نمایش می‌گذارد. ازاین‌رو، کنترل تورم در سطوح پایین، همواره یکی از دغدغه‌های اصلی سیاست گذاران اقتصادی بوده و تحقق این امر، نیازمند شناخت جامع و صحیح عوامل مؤثر بر تورم است. در این راستا، در پژوهش حاضر، به بررسی عوامل مؤثر بر تورم با لحاظ نقش سیاست‌های سیاست گذار پولی و ارزی با استفاده از داده‌های فصلی طی بازه زمانی 1401-1384 و روش سیستم معادلات همزمان پرداخته شده است. برای این منظور، سه معادله برای سطح عمومی قیمت‌ها، عرضه پول و نرخ ارز غیررسمی با توجه به ادبیات نظری و مشخصه‌های اقتصاد ایران تصریح شده است. نتایج به‌دست‌آمده از تخمین معادلات، نشان داد که با افزایش متغیرهای نقدینگی و نرخ ارز غیررسمی، سطح عمومی قیمت‌ها افزایش می‌یابد. همچنین، نتایج مطالعه نشان داده است که متغیر نرخ ذخیره قانونی به‌عنوان یک سیاست پولی به‌صورت معکوس بر متغیر نقدینگی و به‌تبع بر تورم اثر می‌گذارد؛ به‌طوری‌که، با کاهش (افزایش) نرخ ذخیره قانونی، نقدینگی و به‌تبع، تورم افزایش (کاهش) می‌یابد. درنهایت، یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که تصمیمات سیاست گذار ارزی در راستای کاهش فاصله نرخ بازار رسمی با نرخ بازار غیررسمی، به افزایش بیشتر نرخ ارز غیررسمی می‌انجامد که افزایش تورم را نیز به دنبال دارد.

کلیدواژه‌ها

تورم

سیاست‌های پولی

سیاست‌های ارزی

سیستم معادلات همزمان

موضوعات