دانشگاه تربیت مدرس پژوهش ها و چشم اندازهای اقتصادی 3115-9168 مقالات آماده انتشار 2026 04 28 بررسی نقش سیاست‌گذار پولی و ارزی بر تورم در اقتصاد ایران 28545 10.48311/ecor.2025.117145.82884 FA حسن اردیزی دانشجوی دکتری، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران حسین صمصامی استادیار، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران Journal Article 2025 10 19 <span lang="AR-SA">در ارزیابی عملکرد اقتصاد کشورها، تورم پایین از شاخصه‌های بنیادی است که ثبات یک جامعه را در تمام ابعاد به نمایش می‌گذارد. ازاین‌رو، کنترل تورم در سطوح پایین، همواره یکی از دغدغه‌های اصلی سیاست گذاران اقتصادی بوده و تحقق این امر، نیازمند شناخت جامع و صحیح عوامل مؤثر بر تورم است. در این راستا، در پژوهش حاضر، به بررسی عوامل مؤثر بر تورم با لحاظ نقش سیاست‌های سیاست گذار پولی و ارزی با استفاده از داده‌های فصلی</span><span lang="FA"> طی بازه زمانی</span> <span lang="AR-SA">1401-1384 و روش سیستم معادلات همزمان پرداخته شده است. </span><span lang="FA">برای این منظور، سه معادله برای سطح عمومی قیمت‌ها، عرضه پول و نرخ ارز غیررسمی با توجه به ادبیات نظری و مشخصه‌های اقتصاد ایران تصریح شده است. </span><span lang="AR-SA">نتایج به‌دست‌آمده از تخمین معادلات، نشان داد که با افزایش متغیرهای نقدینگی و نرخ ارز غیررسمی، سطح عمومی قیمت‌ها افزایش می‌یابد.</span><span lang="FA"> همچنین، نتایج مطالعه نشان داده است که متغیر نرخ ذخیره قانونی به‌عنوان یک سیاست پولی به‌صورت معکوس بر متغیر نقدینگی و به‌تبع بر تورم اثر می‌گذارد؛ به‌طوری‌که، با کاهش (افزایش) نرخ ذخیره قانونی، نقدینگی و به‌تبع، تورم افزایش (کاهش) می‌یابد. درنهایت، یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که تصمیمات سیاست گذار ارزی در راستای کاهش فاصله نرخ بازار رسمی با نرخ بازار غیررسمی، به افزایش بیشتر نرخ ارز غیررسمی می‌انجامد که افزایش تورم را نیز به دنبال دارد.</span>