دانشگاه تربیت مدرس پژوهش ها و چشم اندازهای اقتصادی 3115-9168 مقالات آماده انتشار 2026 04 28 مدلسازی ریسک سیستمی و وابستگی ساختاری بین بازارهای نفت و سهام :رویکرد ترکیبی تجزیه مود متغیر و کاپولا (VMD- Copula) 28539 10.48311/ecor.2025.116545.1003 FA ندا رحمانی خالط آباد دانشجوی دکترای گروه اقتصاد، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم تحقیقات ، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران Farzaneh Haji Hassani استادیار گروه اقتصاد، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0000-0002-8202-916X کامبیز پیکارجو استادیار گروه اقتصاد، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران 0000-0002-7468-6549 Journal Article 2025 09 24 <span lang="FA">هدف اصلی از این مطالعه، بررسی وابستگی ساختاری بین بازدهی بازارهای نفت و </span><span dir="LTR" lang="FA"> </span><span lang="FA">شاخص بورس اوراق بهادار تهران با استفاده از داده­ های روزانه طی دوره 12 آگوست 2015 تا</span> <span lang="FA"> 12 مارس 2025  است. این مطالعه روش تجزیه مود متغیر (</span><span dir="LTR">VMD</span><span lang="FA">) و انواع مختلف توابع کاپولای متقارن و نامتقارن را برای بررسی ساختار وابستگی بین بازارهای نفت و شاخص بورس در افق‌های متفاوت سرمایه‌گذاری ترکیب می‌کند. در مدل­سازی توزیع‌های حاشیه‌ای از الگوهای </span><span dir="LTR">FIGARCH-GED</span> <span lang="FA">استفاده شده است. نتایج مطالعه حاکی از آن است که بین بازدهی نفت و شاخص بورس ایران با استفاده از تابع کاپولای ارشمیدسی تابع کاپولای تی</span><span dir="LTR">‌</span><span lang="FA">استیودنت، بهترین توضیح</span><span dir="LTR">‌</span><span lang="FA">دهندگی را برای ساختار وابستگی آنها نشان می</span><span dir="LTR">‌</span><span lang="FA">دهد. همچنین درکوتاه‌مدت و بلندمدت برای بازدهی‌ها، تابع کاپولای تی</span><span dir="LTR">‌</span><span lang="FA">استیودنت بهترین توضیح</span><span dir="LTR">‌</span><span lang="FA">دهندگی را برای ساختار وابستگی بین آنها نشان می</span><span dir="LTR">‌</span><span lang="FA">دهد. این نتیجه، حاکی از این است که هر دو جفت از بازدهی، وابستگی به دنبالۀ بالایی و پایینی یکسانی دارند. لذا در بازدهی ­های مثبت و منفی حدی وابستگی بین هر دو، بیشتر از حالت معمولی است. این مهم نشان‌دهنده وجود سرایت در نوسانات این بازارها است. بدین ترتیب، می‌توان بیان داشت که در بازدهی ­های منفی و مثبت حدی بین بازدهی شاخص</span><span dir="LTR">‌</span><span lang="FA">های مورد بررسی، وابستگی بیشتری رخ می</span><span dir="LTR">‌</span><span lang="FA">دهد</span><span dir="LTR">.</span> <span lang="FA">همچنین از اندازه‌گیری‌های (</span><span dir="LTR">CoVaR</span><span lang="FA">) و (</span><span dir="LTR">ΔCoVaR</span><span lang="FA">) برای تعیین اثر نامتقارن سرریز ریسک در جهت صعودی و نزولی بین بازارهای سهام و نفت استفاده شد. نتایج حاصل از اثر سرایت ریسک بین بازارهای نفت و سهام، نشان‌دهنده سرریز ریسک نامتقارن بین بازارها است.</span>