دانشگاه تربیت مدرس پژوهش ها و چشم اندازهای اقتصادی 3115-9168 26 2 2026 06 22 The Impact of Institutional Quality on Iran’s Foreign Trade: Evidence from 1996–2020 بررسی تاثیر کیفیت نهادی بر تجارت خارجی ایران در بازه 1996 تا 2020 169 186 28399 10.48311/ecor.2026.28399 FA آزاده خرمی مقدم دانشجوی دکتری اقتصاد، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران سیدمرتضی افقه دانشیار، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران 0000-0001-8903-6998 حسن فرازمند استاد، گروه اقتصاد، دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران حمیدرضا علی پور استادیار، گروه اقتصاد، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه آزاد رشت، رشت، ایران Journal Article 2025 07 01 Abstract This study investigates the impact of institutional quality on Iran’s foreign trade using the World Bank’s Worldwide Governance Indicators (WGI). To this end, an econometric model based on the gravity framework is applied to the period 1996–2020. In principle, a high-quality institutional system— characterized by factors such as a strict rule of law and political stability—is expected to reduce transaction costs, enhance trust, and thereby promote foreign trade. However, the findings reveal that institutional quality in Iran has exerted a negative and statistically significant effect on the country’s trade volume. This result contrasts with the dominant theoretical literature, which emphasizes a positive relationship between institutional quality and foreign trade. Further analysis suggests that this unexpected outcome reflects Iran’s specific economic and geopolitical circumstances. Owing to international sanctions, Iran has been compelled to redirect its trade toward partners that are less sensitive to institutional indicators. Consequently, even amid declining domestic institutional quality, trade with these partners has expanded. An examination of Iran’s trade pattern supports this interpretation. The share of industrialized countries with strong institutional frameworks—such as Germany, Japan, and France—has declined, while the share of countries such as China, the United Arab Emirates (UAE), and Turkey has increased. This atypical trade structure explains the model’s results. The contrast becomes more pronounced when compared with China, which, despite facing institutional challenges, has evolved into a “successful developmental state.” By contrast, Iran has neither developed robust governance indicators nor established itself as a developmental state. Therefore, the negative coefficient obtained in the model does not imply the irrelevance of institutional quality. Rather, it indicates that under conditions of sanctions and political isolation, Iran’s foreign trade has been dominated by external constraints and compounded by inefficiencies in domestic governance structures. Purpose/Aims: This study examines the impact of institutional quality on Iran’s foreign trade using the World Bank’s Worldwide Governance Indicators (WGI). While economic theory posits that strong institutions—such as the rule of law and political stability—reduce transaction costs and facilitate trade, this research identifies a contrasting outcome in the case of Iran. Although previous studies emphasize the positive role of institutional quality in reducing policy uncertainty and fostering economic growth, its specific effect on Iran’s foreign trade remains insufficiently explored, particularly given the country’s marginal share in global trade. This paper seeks to address this gap. Methodology & Framework: The analysis employs a gravity model estimated using the Poisson Pseudo-Maximum Likelihood (PPML) technique for the period 1996–2020. This method enables robust estimation of trade flows while appropriately accounting for zero trade observations and heteroskedasticity. Findings: The results indicate a statistically significant and negative relationship between Iran’s institutional quality and its foreign trade volume. This finding suggests that improvements in institutional quality have been associated with a reduction in Iran’s trade volume over the period under study. The estimated negative coefficient represents a clear departure from conventional theoretical expectations regarding the role of institutions in promoting trade. Discussion: This counterintuitive result can be attributed to Iran’s distinctive geopolitical and economic context. International sanctions have compelled Iran to reorient its trade toward partners that are less sensitive to institutional indicators. Consequently, Iran’s trade with industrialized countries characterized by strong institutional frameworks—such as Germany, Japan, and France—has declined, while trade with countries such as China, the United Arab Emirates, and Turkey has expanded. The findings also underscore a notable contrast with China, which, despite institutional shortcomings, has successfully adopted a “developmental state” model and emerged as a major global trading power. Iran, by contrast, has neither established a coherent developmental state nor effectively addressed persistent governance weaknesses. These internal deficiencies, combined with external sanctions, have constrained Iran’s foreign trade performance. Importantly, the negative coefficient does not imply that institutional quality is unimportant; rather, it indicates that its potential positive effects have been outweighed by external constraints and domestic inefficiencies. Conclusion & Implications: The study underscores that enhancing Iran’s foreign trade performance and achieving deeper integration into the global economy require both the easing of international sanctions and comprehensive institutional reforms. Without simultaneously addressing these interrelated internal and external challenges, Iran’s foreign trade is likely to remain limited and structurally vulnerable. این پژوهش با هدف بررسی تأثیر کیفیت نهادی بر تجارت خارجی ایران با استفاده از شاخص‌های حکمرانی بانک جهانی (WGI) انجام و برای این منظور، یک مدل اقتصادسنجی مبتنی بر مدل جاذبه برای دوره زمانی 1996 تا 2020 به‎کار گرفته شده است. به‌طور معمول، انتظار می‌رود که یک سیستم نهادی با کیفیت، مانند حاکمیت قانون قوی و ثبات سیاسی، با کاهش هزینه‌های مبادله و افزایش اعتماد، به افزایش تجارت خارجی منجر شود. بااین حال، نتایج پژوهش حاضر، نشان می‌دهد که کیفیت نهادی ایران، تأثیر منفی و معناداری بر حجم تجارت خارجی کشور داشته است. این یافته با ادبیات نظری رایج که بر رابطه مثبت میان کیفیت نهادی و تجارت خارجی تأکید دارد، در تضاد است. تحلیل‌های بیشتر، نشان می‌دهد که این نتیجه غیرمنتظره، منعکس‌کننده شرایط خاص ایران است. به دلیل تحریم‌های بین‌المللی، ایران به ناچار تجارت خود را به سمت شرکایی سوق داده که حساسیت کمتری نسبت به شاخص‌های نهادی دارند. این موضوع باعث شده که حتی در شرایط کاهش کیفیت نهادی داخلی، تجارت با این شرکا افزایش یابد. بررسی الگوی تجارت خارجی ایران نیز نشان می‌دهد که سهم کشورهای صنعتی با نهادهای قوی مانند آلمان، ژاپن و فرانسه در تجارت ایران کاهش یافته و سهم کشورهایی مانند چین، امارات و ترکیه افزایش یافته است. این الگوی غیرمعمول در تجارت، یافته مدل را توجیه می‌کند. این یافته با مقایسه وضعیت چین که به رغم چالش های نهادی مشابه، به یک «دولت توسعه گرای موفق» تبدیل شده، برجسته تر میشود. در مقابل، ایران، نه تنها از شاخصهای حکمرانی بالایی برخوردار نبوده، بلکه در ایجاد یک دولت توسعه گرای موفق نیز ناکام مانده است. بنابراین، ضریب منفی در مدل به این معنی نیست که کیفیت نهادی بی‌اهمیت است، بلکه نشان می‌دهد که در شرایط تحریم و انزوای سیاسی، تجارت خارجی ایران تحت‌الشعاع عوامل خارجی و همچنین ناکارآمدی ساختار حکمرانی قرار گرفته است.

https://ecor.modares.ac.ir/article_28399_d1b11d193b9d62b13d4185fa795032af.pdf